Abstract

Venomous snakes offer unique insight into core topics of anthropological inquiry because they are both the cause of a disease, snakebite envenoming, and the source of the cure. At a Thai facility dedicated to venomous snake husbandry for the production of antivenom, the biological pharmaceutical used in the treatment of this disease, a team of staff manages a captive population of the snakes most likely to cause a medically significant bite. Here, both snakes and snake handlers face a significant risk of bodily harm. Drawing on twelve months of multisited ethnographic research, this essay shows how everyday acts of husbandry in service of antivenom production reconstitute the temporal processes of life through the interplay of biological necessity, lived experience, and economic limitation. Overall, I find that snakes and those who handle them with bare hands, caught in a two-way “precarious grasp,” are maimed in pursuit of treatment for speculative patients. 

บทคัดย่อ

งูพิษเป็นสิ่งมีชีวิตที่สามารถให้มุมมองอันน่าสนใจในประเด็นสำคัญทางมานุษยวิทยา เนื่องจากงูพิษเหล่านี้เป็นได้ทั้งสาเหตุของโรค คืออาการป่วยจากการถูกงูพิษกัด และในขณะเดียวกันก็เป็นแหล่งของยารักษาอีกด้วย ในประเทศไทยมีสถานเลี้ยงงูพิษที่เชี่ยวชาญด้านการดูแลและเพาะเลี้ยงงูเพื่อผลิตเซรุ่มต้านพิษงู ซึ่งเป็นยาที่ใช้รักษาผู้ที่ได้รับพิษจากการถูกงูกัด เจ้าหน้าที่ต้องดูแลงูพิษหลากหลายชนิดที่มักเป็นสาเหตุของการถูกกัดที่มีอันตรายต่อชีวิต ทั้งนี้ งูพิษและเจ้าหน้าที่ต่างต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่จะได้รับบาดเจ็บอย่างมีนัยสำคัญ จากการศึกษาวิจัยภาคสนามเชิงชาติพันธุ์วรรณนาเป็นเวลาสิบสองเดือนในหลายพื้นที่ชี้ให้เห็นว่า การดูแลและเพาะเลี้ยงงูในแต่ละวันเพื่อผลิตเซรุ่มต้านพิษงูนั้นเป็นกระบวนการที่เปลี่ยนแปลงและผสานกันผ่านประสบการณ์ชีวิตของคนและงู ด้วยปฏิสัมพันธ์ทางชีวภาพและข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ โดยสรุป การศึกษานี้พบว่าทั้งงูพิษและเจ้าหน้าที่รีดพิษงูที่ต้องจับงูด้วยมือเปล่าต่างก็ผูกพันอยู่ในความสัมพันธ์ที่เปราะบางและเต็มไปด้วยความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บทั้งคู่ในการผลิตยารักษาให้กับผู้ป่วยที่อาจถูกงูพิษกัดในอนาคต

Keywords

venomous snakes; antivenom; pharmaceuticals; care; medicine; interspecies; Thailand; งูพิษ; เซรุ่มต้านพิษงู; ยารักษาโรค; การดูแล; แพทยศาสตร์; หลากสายพันธุ์; ประเทศไทย

Copyright

Copyright (c) 2026 Erin McConkey

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.