Abstract

When doing ethnography, ethnographers often hear stories that cannot be. Explanations that shelve away such “weird” stories into cultural boxes or reframe them as metaphors for something familiar close the door not only on the theoretical possibilities of openness, but also do not do justice to their interlocutors’ own inquiries about the world. Here, I draw upon stories of ghosts and unsettling dreams taken from my fieldwork in Thailand, both from my interlocutors’ and my own experience, as a way to contradict evidentiary regimes. Taking up the idea of “the weird” from literary studies and the Buddhist philosophy of Nagarjuna, I understand such stories not as representations of the mundane workings of economy or psychology, nor as culturally-bound narratives, but instead as a co-creation of a world always unfinished and unfixed. Seeing Nagarjuna’s notion of contradiction as a method, I argue that a productive, dialogic engagement with the weird can destabilize not only the ethnographic encounter, but also the way that the world works.

บทคัดย่อ

นักชาติพันธุ์วิทยามักได้ยินเรื่องราวที่ดูเหมือนเป็นไปไม่ได้ การอธิบายเรื่องเล่า “แปลกประหลาด” เหล่านี้เป็นแค่ “วัฒนธรรม” แล้วมองข้ามไป หรือแปลงให้กลายเป็นเพียงคำอุปมาอุปไมยของสิ่งที่คุ้นเคย ไม่เพียงแต่ปิดกั้นความเป็นไปได้ทางทฤษฎีที่เปิดกว้าง แต่ยังไม่เป็นธรรมต่อคำถามเกี่ยวกับโลกของผู้ร่วมสนทนาด้วย ผมหยิบยกเรื่องราวเกี่ยวกับผีและความฝันจากการทำงานภาคสนาม ซึ่งรวมทั้งประสบการณ์ของผู้ให้ข้อมูลและของผมเอง มาใช้เป็นวิธีหนึ่งในการโต้แย้งระเบียบแห่งหลักฐาน

ด้วยการหยิบแนวคิดเรื่อง “ความแปลกประหลาด” จากวรรณคดีศึกษา และปรัชญาพุทธของนาคารชุน ผมมองว่าเรื่องราวเหล่านี้ไม่ใช่ตัวแทนของกระบวนการธรรมดาทางเศรษฐกิจหรือจิตวิทยา และไม่ใช่เรื่องเล่าที่จำกัดอยู่เฉพาะในบริบทวัฒนธรรม แต่เป็นการร่วมกันสร้างโลกที่ไม่มีวันเสร็จสมบูรณ์หรือหยุดนิ่ง ด้วยการมองแนวคิดเรื่อง “ความขัดแย้ง” ของนาคารชุนในฐานะวิธีการ ผมขอเสนอว่า การมีปฏิสัมพันธ์แบบแลกเปลี่ยนกับสิ่งแปลกประหลาดนี้สามารถทำให้ไม่เพียงแต่การพบปะในงานชาติพันธุ์วิทยาสั่นคลอนลง แต่ยังรวมถึงวิธีที่เราเข้าใจโลกนี้

Keywords

weird; ghosts; dreams; Thailand; ethnography; Buddhism; decolonial; คำสำคัญ; แปลกประหลาด; ผี; ความฝัน; ประเทศไทย; ชาติพันธุ์วรรณนา; พุทธศาสนา; แนวคิดปลดอาณานิคม

Copyright

Copyright (c) 2026 Andrew Alan Johnson

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.